MÙA XUÂN VỀ VỚI THỦ ĐÔ

                                        * * *

Hằng năm, cứ mùa đông trôi qua là mùa xuân lại đến. Sắc đẹp của xuân tươi dâng tràn lên khắp mọi miền đất nước. Cảnh vật mùa xuân ở Thủ đô Hà Nội cũng bừng lên tươi đẹp do sự sáng tạo của con người làm nên những cung bậc, gam màu phong phú để gợi cảm lòng người hòa nhập với cảnh vật thiên nhiên làm tăng thêm niềm vui với cuộc sống.

                   XUÂN VỀ HÀ NỘI

                       

Mùa xuân lại đến, sắc thêm tươi

Nét đẹp thiên nhiên thật tuyệt vời!

Lớp trẻ tưng bừng thăm phố cổ

Người già đủng đỉnh ngắm hoa tươi

Bâng khuâng tưởng nhớ ân tình lặng

Rạo rực mơ màng kỷ niệm vui

Bóng dáng trăng rằm vờn trước cửa

Đêm nằm thao thức nhớ bao người…

                Nguyễn Hồng Trân

       Hà Nội xuân Bính Thân 2016

Trong những ngày xuân năm Bính Thân (2016) này, chúng tôi có dịp đi dạo quanh hồ Hoàn Kiếm thì cũng thấy sắc xuân hiện rõ đa màu. Những hàng cây đào hồng, đào phai rực rỡ khoe sắc bên cạnh những cành xanh của khóm liễu, hàng cây cổ thụ như lộc vừng, cây si, cây đa, cây cừa…; Những dãy bồn hoa hồng, hoa cúc tỏa hương xuân êm dịu…

Trên dọc các đường phố chính như Đinh Tiên Hoàng, Lý Thái Tổ, Lê Thái Tổ đều chưng bày nhiều loại hoa đẹp trong các chậu lư tròn rất lớn, trông thật hoành tráng, ấn tượng…

Tại các công viên lớn nhỏ ở Thủ đô cũng được tôn tạo khang trang với những sắc đèn điện sáng nhấp nháy, đổi màu, đẹp mắt.

Trước các tòa nhà xưa như Nhà Hát Lớn, Nhà Ngân hàng, Nhà Thờ Lớn, chợ Đồng Xuân… đều có những trang hoàng biểu tượng đặc trưng đón mừng xuân năm mới.

Các chùa chiền, đền miếu ở Thủ đô cũng hiện lên rạng rỡ uy linh chốn thành kinh cổ kính. Mặt khác, các tòa cao ốc của các cơ quan, khách sạn các loại mọc lên khắp nơi và ban đêm đèn sáng rực cả bầu trời. Quảng trường Ba Đình, lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhà Quốc Hội ngày đêm trông rất uy nghi, trang trọng.

              CHUYẾN ĐI THĂM KHU TƯỞNG NIỆM

                         VƯƠNG TRIỀU MẠC

                                        (Nguyễn Hồng Trân)

                                                 ==00==

Nhớ đến những chuyện kể ngày xưa thời phong kiến Việt Nam, vua quan có lúc sát phạt lẫn nhau dẫn đến thay triều, đổi tộc, làm cho dân chúng bất an, họ hàng lo sợ… Điển hình nhất là chuyện Mạc Đăng Dung, trước tình thế suy yếu, mâu thuẫn nội bộ triều Lê, ông đã ép vua Lê Cung Hoàng (tức Lê Xuân hay Lê Lự) nhườg ngôi rồi dựng lên triều Mạc năm 1527. Về sau, qua năm đời vua của con cháu họ Mạc thì bị các thế lực phò Lê, chống đối trả thù đã làm tan tác triều Mạc. Những người mang họ Mạc phải chạy trốn khắp nơi đành phải đổi sang họ khác để được an thân khỏi bị sát hại. Trong đó có họ hàng những người thân chúng tôi. Do đó, chúng tôi cũng muốn đến tận nơi vùng quê hương gốc tích nhà Mạc để viếng thăm đền thờ VƯƠNG TRIỀU MẠC cho biết thêm ngọn ngành một di tích lịch sử.

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư và Từ điển các nhân vật lịch sử Việt Nam cũng như gia phả họ Mạc đã ghi lại rằng, Mạc Đăng Dung người làng Cổ Trai, có tài làm nghề chài lưới; có sức mạnh hơn người. Vào năm Bính Tý 1516 đã thi đấu võ đỗ đệ nhất Đô lực sĩ. Ông là cháu 7 đời của Trạng nguyên lưỡng quốc Mạc Đĩnh Chi. Mạc Đăng Dung được vua Lê Chiêu tông trọng dụng cho làm chức Thái sư, tước Nhân Quốc Công rồi đến tước An Hưng vương.

Mạc Đăng Dung là người có chí khí và tài nghệ thao lược đã giúp nhà vua nhiều việc nên vua Lê Chiêu Tông đã tin yêu phong cho làm Phò mã, gã con gái Lê Thị  Ngọc Minh. Nhưng về sau thì triều Lê rối loạn, quan lại cận thần xung đột nhau. Trước tình thế bất an đó, Mạc Đăng Dung ép vua Lê Cung Hoàng viết giấy nhường  ngôi để lập nên nhà Mạc vào năm Đinh Hợi 1527. Ông lên làm vua được 3 năm và ổn định được triều chính thì đến năm Canh Dần 1530 giao lại cho con cả là Thái tử Mạc Đăng Doanh lên ngôi vua. Đăng Doanh tôn cha làm Thái Thượng hoàng, tôn bà nội Đặng Thị Hiếu làm Thái hoàng Thái hậu. Sau đó, Thái Thượng hoàng cùng gia đình trở về quê hương Cổ Trai yên thân nghỉ dưỡng và cũng để tránh tiếng thiên hạ chê bai là kẻ phản vua lộng quyền…

Qua mấy đời vua nhà Mạc trị vì: Mạc Đăng Dung(1527-1530), Mạc Đăng Doanh(1530-1540), Mạc Phúc Hải(1541-1546), Mạc Phúc Nguyên (1546-1564), Mạc Mậu Hợp(1564- ?)… Sau đó, các phần tử phò Lê đứng lên diệt Mạc. Triều Mạc tan rã, chạy trốn lên miền núi và sang nước ngoài. Nhiều người họ Mạc lo sợ truy bức nên phải đổi sang các họ khác như họ Thái, họ Hoàng, họ Phan, họ Vũ, họ Nguyễn, họ Phạm,v.v…

Một số bà con nội ngoại chúng tôi là những hậu duệ xa xôi của gốc họ Mạc nên cũng rủ nhau về thăm khu tưởng niệm VƯƠNG TRIỀU MẠC ở làng Cổ Trai cho biết. Nơi đây ngôi đền đã được tôn tạo lên thành khu tưởng niệm Vương Triều Mạc vào năm 2010 trông rất khang trang, uy linh trên một vùng đất rộng lớn. Ngôi đền thờ chính có hai căn nhà rộng. Căn trước là Tiền đường-Thái miếu để đặt các án thờ chung các vị tiên tổ Mạc Đăng Dung. Ở gian này có treo một cái chuông đồng lớn có hoa văn tinh xảo; có dựng một cái bình rất lớn sành sứ có hoa văn, hình ảnh đền chùa cổ ở quê và một cặp câu đối Việt ngữ để ghi nhớ và tự hào vị tiền bối Mạc Đĩnh Chi- lưỡng quốc Trạng nguyên.

"LƯỠNG QUỐC TRẠNG NGUYÊN DANH BẤT HỦ

TAM HIỀN⁽¹⁾ LŨNG ĐỘNG⁽²⁾ PHÚC TRƯỜNG LƯU"

(Trạng Nguyên hai nước tên còn mãi/ Lũng Động ba hiền phúc bền lâu)

Chú thích:

(1)-Lũng Động (hay Long Động) là quê hương xứ sở của Mạc Đĩnh Chi.

(2)-Tam hiền là ba phẩm hạnh cao quý của con người trí thức. Đó là: 1.hiền lương, 2.hiền sĩ, 3.hiền tài (tức là: 1.hiền lành, lương thiện; 2.người tri thức có đức hạnh; 3.có đủ tài năng, đạo đức).

Căn nhà sau là Hậu chẩm- Long đình là nơi đặt các bàn thờ có tượng đồng mạ vàng toàn thân y phục Hoàng đế các đời vua triều Mạc. Bàn thờ chính giữa là vua Mạc Đăng Dung, hai bên tả hữu là các bàn thờ của các vua con cháu Mạc Đăng Dung. Đặc biệt ở gian này có để nằm một thanh Đại đao lớn với trọng lượng gần 30 cân từ thời xa xưa ẩn tích dưới lòng đất qua gần 500 năm mới được tìm ra và đưa về bảo tồn lưu niệm.                                                                                                                   

Sau khi xem xong đền thờ chính, chúng tôi sang xem vườn đá bên cạnh. Vườn đá này cũng mới tạo lên trong năm 2010. Trong vườn có trồng một số loài hoa với sắc màu dễ chịu và đặt những tảng đá, phiến đá với dáng hình khác nhau và có khắc những bài thơ, câu danh ngôn, tục ngữ Việt để gợi lại cho người xem thêm ấn tượng mà hình dung và suy ngẫm…

Qua chuyến viếng thăm đền thờ nhà Mạc, chúng tôi đã hiểu thêm rằng, tuy nhà Mạc mang tiếng cướp quyền vua Lê, nhưng về sau lên ngôi, vua nhà Mạc vẫn duy trì các sách lược chính trị như nhà Lê để xã hội nội quốc yên ổn, chỉ có một vài chỉnh đốn cần thiết về đối nội, đối ngoại cho phù hợp với tình thế của thời đại mà thôi.

Chúng tôi hy vọng rằng sau này vùng di tích đền thờ vương triều Mạc ở Kiến Thụy sẽ được tôn tạo và hoàn thiện hơn nữa để cho du khách đến tham quan cảm nhận ấn tượng hơn. Thực tế bây giờ còn đơn sơ giản dị quá, chưa xứng tầm với một di tích đền thờ diện quốc gia về VƯƠNG TRIỀU MẠC.      

NƯỚC MẮT NGƯỜI MẸ

==00==

(Nguyễn Hồng Trân)

Những người mẹ Việt Nam ta rất giàu nước mắt. Khi đau thương hay quá vui mừng xúc động đều tuôn trào nước mắt. Những sự đời thực tế về những tấm gương các bà cụ, các mẹ, các chị em phụ nữ ở nước ta đã được sách báo, đài truyền thanh, truyền hình đã nói nhiều. Ở đây, tôi chỉ xin nêu ngắn gọn một vài trường hợp tuôn trào nước mắt của mẹ tôi, bà nội tôi trước đây mà tôi đã chứng kiến để quý vị cùng chia sẻ cùng gia đình chúng tôi nhân dịp kỷ niệm: NGÀY PHỤ NỮ VIỆT NAM 8-3.

*BÀ NỘI TÔI:

-Thời kháng chiến chống giặc Pháp, ông nội tôi ở xa, bà gian nan vất vả, nuôi con đau ốm, bệnh tật trên vùng đồi núi tản cư ở quê hương Phú Long,Quảng Trị. Giặc càn, đốt cháy nhà cả xóm, bà nghẹn ngào, tuôn trào nước mắt…

-Năm sau vào hè 1948, giặc lại càn, ông nội tôi mới về thăm quê nhà đã bị giặc bắt, trói tay kéo đi, bà bàng hoàng xót thương, tuôn trào nước mắt…

-Nghe tin người cháu (gọi bằng mợ) Trần Tuân (cán bộ văn hóa tuyên truyền xã) lọt vào đêm giặc phục kích bắt đi rồi bị chặt đầu cắm cọc bên đường đến chợ Diên Sanh. Bà quá đau đớn, căm hờn lũ giặc; bà cắn chặt răng, tuôn trào nước mắt…

-Lúc ông nội tôi được ra tù khỏi tay giặc cũng như khi hòa bình đình chiến năm 1954, bà tôi vui mừng xúc động, lại tuôn trào nước mắt…

*MẸ TÔI:

-Ba tôi tham gia bộ đội địa phương, bị bệnh sốt cấp tính rồi qua đời khi còn trẻ mới 34 tuổi. Mẹ tôi vô cùng đau thương, tuôn trào nước mắt…

-Em trai ruột của tôi Nguyễn Văn Triền mới 18 tuổi đã bị bệnh đột tử, mẹ tôi vô cùng đau thương, tuôn trào nước mắt…

-Em gái tôi Nguyễn Thị Kha đang có bầu, bị giặc Mỹ bắt đưa lên tàu bay trực thăng chở đi mất. Mệ tôi hốt hoảng,tuôn trào nước mắt rồi ngất đi…

-Khi nghe Phan Văn Trà (Bí thư xã Hải Quy, con rể mẹ tôi, chồng em gái tôi) bị giặc Mỹ bắn chết rồi chúng kéo lên thị xã vất ra ngoài đường để đe dọa dân chúng không tham gia Việt cộng. Mẹ tôi thấy cảnh đó càng căm thù lũ giặc dã man, càng đau xót thương đứa con rể tuổi còn thanh niên, chưa kịp nhìn rõ mặt đứa con trai đầu lòng mà đã hy sinh. Mẹ tôi than vãn, kêu gào, tuôn trào nước mắt…

-Sau khi hòa bình thống nhất đất nước Việt Nam năm 1975, tôi từ miền Bắc trở về quê hương gặp lại mẹ sau mấy chục năm xa cách nhớ thương. Mẹ tôi mừng mừng, tủi tủi, tuôn trào nước mắt… nhưng miệng cười tươi vui và mắt sáng lên niềm hy vọng về tương lai cuộc sống được an lành.

     CHÚC MỪNG NGÀY THẦY THUỐC VIỆT NAM 27-2-2016

                                        ==00==

                                          (Nguyễn Hồng Trân)

Cứ hằng năm, đến dịp kỷ niệm ngày thầy thuốc Việt Nam  là tôi lại nhớ đến vài chuyện tản mạn liên quan đến nghề thầy thuốc ngày xưa ở quê tôi.

*Mấy câu đối về thầy thuốc:

A.Cặp câu đối thứ nhất: "Thầy thuốc hay ho, không uống rượu".

(Vế ra câu nầy của thầy Đông Y Nguyễn Bá Đàm (thường gọi là ông Giáo Tiềm) ở thị trấn Diên Sanh, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị.

Vế ra câu này có từ kép "hay ho" bao hàm 2 ý nghĩa vừa cụ thể và vừa trừu tượng: cụ thể "hay ho" là chứng bệnh ho nhiều; nghĩa trừu tượng "hay ho" tức là hành nghề giỏi giang.

Vế đối là:    "Bệnh nhân sốt sắng muốn ăn chè".

(Câu đối lại này là của bác Nguyễn Công Trản ở thôn Phú Long, Hải Phú, Hải Lăng, Quảng Trị).

Vế đối này cũng khá chuẩn với từ kép "sốt sắng" cũng vừa chỉ bệnh sốt, vừa chỉ đặc tính cá nhân.

B.Cặp câu đối thứ hai: "Thuốc sơ sơ, nhờ thần hiệu"

Vế đối: "Thầy dở dở, đỡ xóm làng".

Cặp câu đối này cũng của thầy lương Y Nguyễn Bá Đàm. Thể hiện sự khiêm tốn chân thật của người thầy thuốc Việt Nam ngày xưa.

*Thầy Đốc Hy tại bệnh viện Thị xã Quảng Trị thời xưa:

Bệnh viện thị xã Quảng Trị xưa có ông Đốc Hy(tức Phan Hy người làng Nhan Biều, Triệu Phong, Quảng Trị) nổi tiếng là một thầy thuốc rất tận tình với bệnh nhân. Ông không phân biệt đối xử các giai tầng trong xã hội. Ông đối xử với bệnh nhân là công bình như nhau.Do đó, thái độ của ông ân cần chăm sóc người bệnh là giống nhau mà không hề thiên vị người có chức quyền hay giàu sang. Những người đã từng nằm viện thị xã Quảng Trị ngày xưa đều cảm phục và rất quý trọng ông Đốc Hy điều đó.

        Khi cuộc kháng chiến chống giặc Pháp xâm lược Việt Nam bắt đầu, ông Đốc Hy đi theo kháng chiến lên chiến khu Ba Lòng làm Giám đốc bệnh viện dã chiến. Tại vùng rừng núi Ba Lòng, ông đã dốc lòng cứu chữa cho nhiều nhiều cán bộ và đồng bào qua khỏi những căn bệnh nguy hiểm. Mặc dù lúc bấy giờ gặp nhiều khó khăn gian khổ về đời sống vật chất và tinh thần, nhưng ông Hy vẫn vượt qua để an tâm chữa trị bệnh cho đồng bào mà không bao giờ kêu ca, tan vãn gì. Ông xem mỗi bệnh nhân an lành ra viện là một niềm vui lớn đối với ông hằng ngày…

                    CUỘC DU XUÂN QUANH HỒ GƯƠM HÀ NỘI

                                                                        ==00==

                                                  (Nguyễn Hồng Trân)

Sau Tết Bính Thân năm nay 2016, thời tiết Hà Nội rất dễ chịu. Vợ chồng chúng tôi đi du xuân quanh hồ Gươm Hà Nội. Tuy nơi đây đối với chúng tôi đã quá quen thuộc, nhưng khi đến hồ Gươm, chúng tôi vẫn cảm thấy vui vui trong không khí đầu xuân tấp nập du khách qua lại dạo chơi quanh hồ. Già trẻ, trai gái, bé thơ… vừa đi vừa chuyện trò vui tươi. Chúng tôi thấy có nhiều du khách nước ngoài vào ra đền Ngọc Sơn và đứng trên cầu Thê Húc chụp ảnh lưu niệm. Chúng tôi cũng chụp được nhiều tấm ảnh quanh hồ và trước đền Ngọc Sơn để lưu niệm một ngày đầu xuân năm Bính Thân 2016 trong không khí thanh bình ở Thủ đô Hà Nội.

                       DU LỊCH MYANMAR VÀ CẢM NHẬN

                                                       =00=

                                                    (Thái Lê Phương)

Ngày cuối năm 2015, trời Hà Nội đang lạnh thế mà khi máy bay hạ cánh xuống Yangon Myanmar, thời tiết ấm áp dễ chịu. Chúng tôi được hướng dẫn viên đón chào và giới thiệu một lịch trình du lịch thú vị.

Ngày đầu tiên chúng tôi được đến thăm ngôi chùa có tên SHWEDAGON-PAGODA là ngôi Chùa Vàng huyền thoại, nó là ngôi chùa vô cùng quan trọng đối với những người theo đạo Phật ở Myanmar và họ nghĩ rằng những người trong giới đạo Phật ít nhất phải đặt chân đến một lần trong đời.  Tháp chính của chùa này cao tới 100 mét với trên 40 tấn vàng lá. Nó tọa lạc trên một khuôn viên rộng 46 hecta với các thành quách, đền đài, tượng Phật bao bọc cả một vùng rộng lớn uy nghiêm. Khi hoàng hôn buông xuống rồi tối dần thì cả khối chùa được bất đèn sáng rực, ngôi chùa in lên bầu trời đêm thành một vùng lung linh huyền thoại.

Chúng tôi cũng được tham quan chùa Phật nằm với bức tượng dài 70 mét, cao 16 mét và được nghe kể lại câu chuyện bí ẩn về đôi bàn chân Phật.

Sáng hôm sau chúng tôi được đón bình minh trên chuyến bay đến Bagan, nhìn mặt trời đỏ rực từ từ nhô lên qua khung cửa sổ báo hiệu một ngày nắng ấm, một năm mới tốt lành và một chuyến đi đầy thú vị đã để lại những gì được khám phá những ngôi chùa, những quần thể đền đài cổ kính ở vùng BAGAN. Ở đây có những ngôi chùa lớn và cao tới trên 50 bậc cùng một đỉnh tháp, nơi đây cũng là điểm ngắm hoàng hôn khi chiều xuống cho du khách và dân địa phương. Từ trên đỉnh tháp, nhìn bốn phía, ta thấy các dòng người và xe cộ đổ về nghìn nghịt cho chúng ta cảm giác đoàn người đang hành hương về đất Phật. Ở vùng đất này, đâu đâu cũng thấy chùa, đền đài lớn nhỏ và ở đâu cũng thấy dân địa phương và du khách đến tham quan.

Hôm nay chúng tôi lại được ngồi thuyền ngược dòng sông lớn nhất Myanmar để nhìn ngắm đền đài, chùa chiền ở hai bên bờ sông và ngắm nhìn hoàng hôn xuống dần từ phía chân trời. Ở Myanmar có thể là nơi có nhiều điểm để ngắm bình minh và hoàng hôn đẹp. Vì thế họ muốn giới thiệu với du khách những địa điểm độc đáo này.

Myanmar một đất nước chưa được phát triển nhiều, có nhiều làng quê nghèo, có những phố nhỏ đơn sơ như thời bao cấp ở Việt Nam, nhưng những con người ở đó thì rất giản dị thân thiện. Họ giúp đỡ du khách tận tình và các dịch vụ nơi lưu trú cũng rất chu đáo, chuyên nghiệp.

Một chuyến đi đầu năm đến một đất nước như Myanmar, cho chúng tôi cảm giác thanh bình có thời gian tìm về với thiên nhiên; với tình người đó đây; tìm về với những điều gần gũi, thân thiện như được dự bữa ăn sinh nhật của một em bé đia phương với các món ăn Myanmar truyền thống; được ngắm bình minh và hoàng hôn, những điều tưởng đơn giản mà lâu rồi mới có thời gian để thưởng thức.

Những ngày đầu năm 2016, đi để biết xứ người và cảm nhận.

           CHÀO XUÂN BÍNH THÂN=2016

                            * * *

Ất Mùi năm cũ đã qua,

Bính Thân năm mới mọi nhà hân hoan.

Cầu mong thịnh vượng an khang,

Gia đình giòng họ xóm làng yên vui.

Phố phường sạch đẹp xanh tươi,

Vườn hoa khoe sắc lòng người lâng lâng.

Chào xuân khắp chốn xa gần,

Vượt qua thử thách tăng dần niềm tin.

Mừng xuân xã hội an sinh,

Bảo vệ Tổ quốc hòa bình bền lâu.

Toàn dân chung sức cùng nhau,

Xây dựng đất nước mạnh giàu văn minh.

                       ==00==

                 Nguyễn Hồng Trân

        XEM TRIỂN LÃM "KÝ ỨC HÀ NỘI" TẠI HOÀNG THÀNH

* * *

Đầu năm 2016, tôi có dịp đến xem triển lãm "ký ức Hà Nội" tại Hoàng thành. Hôm đó thời tiết dễ chịu, bầu trời trong sáng. Người đến xem triễn lãm dồn dập đông đúc như ngày hội. Từ sáng sớm đến chiều tối, lúc nào cũng không ngớt người tấp nập vào xem. Trong vùng triển lãm được trình bày nhiều hiện vật xưa và nay về đời sống văn hóa, xã hội, tín ngưỡng, ẩm thực, giao thông, các đồ dùng trong thời chiến, trò chơi dân gian,v.v… Đặc biệt là có chiếc tàu điện với hình dáng và kích cỡ như xưa làm cho nhiều người già như chúng tôi cảm thấy rất thú vị là liên tưởng đến những năm tháng cuộc đời sinh viên đã từng sống ở Hà Nội và rất quen thuộc với những chuyến tàu điện leng keng trên đường phố từ Bờ Hồ Gươm đi các tuyến về Hà Đông, lên Cầu Giấy, xuống Bạch Mai, ngược Thụy Khê…

Tôi dạo lướt qua các gian trưng bày về sách báo, các bộ đồ thờ,đồ dùng trong gia đình, rồi các y phục; giày, dép, guốc, ô dù, xưa nay, nhiều thứ lắm… Còn sang đến gian tranh về Hà Nội cũng có nhiều bức tranh xưa rất đẹp của các họa sĩ danh tiếng. Ngoài sân cỏ rộng được trưng bày rất nhiều bức ảnh đen trắng về phố phường Hà Nội ngày xưa do các nhà nhiếp ảnh Việt Nam và nước ngoài chụp trông rất ấn tượng, rất giá trị về tư liệu.

Dân chúng nhiều nơi đến Thủ đô tham quan 'KÝ ỨC HÀ NỘI" lần này đều hình dung và cảm nhận được sự tiến triển đa dạng của một địa danh lịch sử hơn một nghìn năm qua. Và thấy lòng mình tự hào với đất nước Việt Nam có một Thủ đô dày dặn chất liệu Văn hóa và những trang sử vẻ vang của dân tộc./.

                                     ĐÓN MỪNG NOEL NĂM 2015

                                                                      ==00==

                                                       (Nguyễn Hồng Trân) 

                        

Tưng bừng khắp chốn đón Noel

Chuông vọng ngân nga khắp mọi miền

Hớn hở vui mừng như Tết đến

Hân hoan náo nức tựa tân niên

Nhà thờ vang tiếng kinh cầu nguyện

Phố xá rộn ràng khách lạ quen

Đất nước ngày càng nhiều đổi mới

Giáo lương đoàn kết sống bình yên.

                       =***=

                       Hà Nội T12-2015

            NHỚ LẠI NHỮNG ẤN TƯỢNG ĐÊM NOEL

*Đêm Noel tại Huế vào năm 1945:

Hồi đó, tôi mới học xong lớp nhì ở trường Tiểu học phường Huệ An (gần Cửa Hữu ở kinh thành Huế), ba tôi dắt tôi đi dạo chơi đêm Noel tại nhờ thờ Giòng chúa Cứu thế (gần cung An Định). Cửa nhà thờ có cây Noel rất to và ảnh Đức Mẹ Maria. Trước 12 giờ đêm, hai cha con vào trong nhà thờ và đứng phía sau nhìn Đức cha quản chủ thuyết giảng cho các con chiên vùng An Cựu về mùa Giáng sinh và xen lẫn từng đoạn cầu kinh vang vang… 

Sau đó đến 12 giờ đêm, cha con chúng tôi cùng với nhiều người ra bên phía phải nhà thờ đứng trước hang đá có máng cỏ để xem biểu trưng Đức Mẹ Maria sinh ra Đức chúa Giê-Su trong máng cỏ. Lúc đó, ba tôi phải đặt tôi ngồi lên hai vai của ba để tôi được nhìn cho rõ.

Trong nhà thờ vẫn vang rền tiếng cầu kinh, rồi thỉnh thoảng thêm vào những điệu nhạc truyền thống của công giáo cứ êm đềm và lan tỏa ra bên ngoài một cách linh thiêng, trang trọng trong cảnh thanh bình của đất nước ta mới hoàn toàn độc lập. Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Ôi, cái không khí đêm Noel hồi ấy ở cố đô Huế thật là tuyệt vời! Tôi cứ nhớ mãi kỷ niệm ấy nơi quê hương gốc của tôi làng Phú Xuân ở Huế mà tôi được đi cùng với người cha thương yêu để ngắm nhìn và cảm nhận một đêm Noel rất ấn tượng…

*Đêm Noel ở Vinh vào năm 1955:

Khi ra Tập kết tại miền Bắc, tôi học ở trường cấp II, Đức Thọ Hà Tĩnh, dịp cuối năm tôi cùng môt số bạn bè đi về thành phố Vinh chơi và để xem đêm Noel tại nhà thờ Cầu Rầm. Trước cửa nhà thờ có trưng bày cây Noel lớn. Tại đây, tôi thấy không khí đêm Noel cũng rất tấp nập, rộn ràng và tiếng cầu kinh trong nhà thờ vang vang như ở Huế, nhưng cái hang đá có máng cỏ để minh họa cảnh Đức chúa Giáng sinh thì không lớn và linh thiêng như ở Huế. Nhưng tôi và các bạn bè cũng có ấn tượng về cái đêm Noel đầu tiên của học sinh chúng tôi trên đất Nghệ An-quê hương của Bác Hồ.

*Đêm Noel ở Hà Nội năm 1965:

Hồi đó, tôi là giáo viên dạy học tại trường TC Kỹ thuật II ở Hà Nội. Vào dịp Noel, lớp giáo viên trẻ chúng tôi rủ nhau đến Nhà Thờ Lớn Hà Nội (gần Hàng Trống và hồ Hoàn Kiếm) để dạo chơi xem đêm Noel ở Thủ đô. Chúng tôi dạo quanh bờ hồ rồi đến Nhà Thờ Lớn xem nghi lễ Giáng sinh. Cảnh đêm Noel ở Hà Nội thật rộn ràng, sôi nổi từng đoàn người kéo nhau dạo quanh Hồ Gươm rồi đến nhà thờ. Chúng tôi thấy số nam nữ thanh thiếu niên rất đông và cả những người già cũng thích đi xem Noel, mặc dù tiết trời rét lạnh, nhưng trông ai cũng vui tươi đi dạo như ngày Tết. Không khí tại Nhà Thờ Lớn trong đêm Noel cũng làm nghi lễ như các nhà thờ khác nhưng quang cảnh trang hoàng có cây Noel lộng lẫy hoành tráng hơn, đông đúc du khách đến tham quan…

Đến xem đêm Noel tại Hà Nội, chúng tôi thấy rất ấn tượng về cảnh trang trí cây Noel, ông già Noel rất lớn, rất đẹp. Trong khi đi dạo, bọn trai trẻ chúng tôi được nhìn thấy những chàng trai, cô gái Hà thành rất nhiều người đẹp. Nhất là các cô thiếu nữ nét mặt xinh tươi, cười vui rạng rỡ đang nắm tay nhau đi dạo chơi lướt qua trước mắt chúng tôi làm cho những chàng trai xa xứ  rất ngỡ ngàng, mơ màng như lạc vào tiên động…

Ôi, đêm Noel tại Hà Nội hồi ấy thật là ấn tượng, thật là rung động tâm hồn!...

*Đêm Noel ở Huế năm 1976:

Sau khi đất nước ta được hòa bình thống nhất, đến năm 1976, tôi được Bộ Đại học điều về giảng dạy ở trường Đại học Tổng hợp Huế, tôi lại được trở về xứ Huế được dự lễ Noel năm 1976 sau hơn 30 năm xa cách quê hương.

Lúc đó tôi cùng với mấy người bà con ở Huế đi xem đêm Noel tại nhà thờ Giòng chúa Cứu Thế. Chính nơi đây cách hơn 30 về trước, tôi và ba tôi đã cùng đi xem đêm Noel, nhưng bây giờ ba tôi không còn nữa, tôi thấy rất buồn, rất xúc động… Tôi im lặng cứ đi theo với bà con, bạn bè để cảm nhận cái không khí đêm Giáng sinh ở Huế sau ngày hòa bình thống nhất đất nước. Đến nhà thờ, tôi thấy cảnh trang hoàng cây Noel, ảnh Đức Mẹ Maria rất lớn, đèn nhà thờ màu sắc rực rỡ hơn xưa. Nhiều người đi đến tham quan rất đông, nét mặt ai cũng vui tươi, hân hoan, phấn khởi vì đất nước đã hoàn toàn thống nhất, an bình.

*Đêm Noel ở Huế những năm sau 1977 đến 2012.

Đến năm 1977, tôi chuyển gia đình vợ con vào Huế, từ đó hầu hết những năm sau này, tôi và vợ con tôi đều đi dạo chơi đêm Noel tại nhà thờ Phủ Cam (gần nhà tôi). Không khí đêm Noel ở nhà thờ này được tổ chức rất uy nghi trang trọng, vì đây là nhà thờ quản xứ cả một vùng lớn có Thiên chúa giáo. Trên tường chính diện nhà thờ này có treo ảnh chân dung Đức Mẹ bồng con, phía trước có cây Noel rất lớn. Bên cạnh phải nhà thờ có hang đá, máng cỏ có đèn lung linh nhấp nháy rất sinh động.

Hồi đó, có vài lần vợ chồng tôi được Hội đồng giáo xứ gửi giấy mời đến dự lễ Noel trong nhà thờ Phủ Cam. Do đó, tôi mới hiểu biết thêm cách thức, nội dung về nghi lễ Giáng sinh của đạo Thiên chúa tại nhà thờ đạo. Đó là nét văn hóa tôn giáo.

*Đêm Noel ở Hà Nội những năm 2013-2015.

Từ năm 2013, sau khi mãn tang bà mẹ tôi ở Huế, các con cháu tôi đang làm việc ở Hà Nội đã mời ba mẹ ra ngoài này để con cháu được phụng dưỡng tuổi già. Thế là vợ chồng tôi đành phải rời quê hương để lại trở về sống ở Hà Nội sau gần 40 năm xa cách. Trong mấy năm qua, do ở xa nhà thờ đạo nên những dịp lễ Noel, tiết trời rét lạnh, nên vợ chồng tôi chưa đi xem lễ Noel tại Nhà thờ  lớn Hà Nội được. Thật là tiếc! Tôi rất muốn đến bờ Hồ Gươm dạo chơi trong đêm Noel rồi ghé qua Nhà Thờ Lớn để xem đêm Noel và nhớ lại cảnh dạo chơi năm xưa (1965) với bao ấn tượng thời trai trẻ ở Thủ Đô vào mùa Giáng sinh an lành ấm áp tình người…

                                        Hà Nội, ngày đông, năm 2015.

        CUỘC DU NGOẠN VÒNG QUANG TÂY HỒ

                         (tg Nguyễn Hồng Trân)

Hôm nay, vào một ngày đầu mùa đông ở Hà Nội, tuy trời lạnh nhưng có ánh nắng nên cũng cảm thấy dễ chịu. Chúng tôi lên ô- tô điện (dịch vụ DL 80.000đ/người) đi du lịch quanh vùng bờ Tây Hồ. Đây là lần đầu tiên vợ chồng chúng tôi được đi ngắm qua các di tích đền chùa và thắng cảnh xưa và nay trên đường ven hồ Tây. Thực ra cái hồ này không hề xa lạ với chúng tôi, vì trước đây, thời sinh viên, chúng tôi đã từng đi dạo trên đường Cổ Ngư (bây giờ là đường Thanh Niên) và nhiều lần đến tham quan chùa Trấn Vũ, Phủ Tây Hồ, đền Quán Thánh… cũng có vài lần đi thuyền rồng, hoặc ca-nô trên Hồ Tây. Hồi ấy, chưa có đường liên tiếp vòng quanh Tây Hồ như bây giờ. Con đường này cũng mới hình thành cách đây không lâu. Trước đây chỉ có từng đoạn ven hồ, nhưng năm nay (2015) thì đã hoàn thành cơ bản toàn bộ mặt đường bao quanh gần hết biên hồ, còn hàng rào ngăn cách an toàn với hồ nước thì còn tiếp tục xây dựng nâng cấp.

Người dẫn chúng tôi đi tham quan cho biết rằng, con đường ven Tây Hồ này dài 17 cây số. Chúng tôi lần lượt đi xem qua các Chùa Trấn Quốc, Đền Quán Thánh, Chùa Sải, Chùa Võng Thị, Đình Trích Sài, Chùa Thiên Niên, Chùa Vạn Niên, Chùa Tảo Sách, Công viên nước Hồ Tây, Đầm sen Ngoại giao đoàn, Đình Quảng Bá, Chùa Hoàng Ân, Phủ Tây Hồ, Đền Kim Ngưu, đình Nghi Tàm, Chùa Kim Liên, Đình Yên Phụ. Mỗi nơi đều có một vẻ đẹp riêng của nó, nhưng chúng tôi cảm thấy hầu hết các di tích đền chùa như mới trùng tu, tôn tạo sáng rạng lên.

Tuy qua một buổi tham quan qua loa nhưng chúng tôi cũng thấy thú vị với đầy ấn tượng giữa cảnh quan tổng thể của các di tích hướng ra măt hồ; những nét xưa và nay đã hòa quyện vào nhau một cách tự nhiên hợp với ý thức về tâm linh và tín ngưỡng của con người đất Việt.

Tôi hy vọng rằng, trong năm tới -2016, việc tổ chức tham quan bằng ô-tô điện quanh Hồ Tây sẽ được cải thiện một cách phong phú hữu ích và thích thú hơn nữa.

                   Hà Nội-9-12-2015

*Hãy đọc phần phụ lục và chú thích quan trọng sau đây để biết thêm các truyền thuyết về những sự tích vùng Tây Hồ.                          

Phụ lục:

Hồ Tây theo truyền thuyết ngày xưa có tên lúc đầu là Đầm Xác Cáo⁽¹⁾  , sau đó có tên là Hồ Kim Ngưu⁽²⁾ (Hồ Trâu Vàng). Đến Thế kỷ XVI thì đổi tên hồ thành Dâm Đàm ⁽³⁾. Và tên cuối cùng cho đến sau này hồ được đổi tên là  Tây Hồ ⁽⁴⁾, và người ta thường gọi là Hồ Tây.

                                

Chú thích: (1) Đầm Xác Cáo: Theo truyền thuyết là nơi đây có hang con cáo chín đuôi thường phá hại dân lành, bị Long Quân dâng nước lên công phá, giết chết con cáo đó và xác cáo phơi trên mặt đầm (đầm là vùng trũng có nước và có cả bùn lầy, lau sậy mọc um tùm).

(2) Hồ Kim Ngưu dựa theo truyền thuyết hồ Trâu Vàng. Truyện kể về một người khổng lồ ở đất Việt, sức khỏe phi thường, không ai địch nổi. Ông xuất gia làm thiền sư, đó chính là thiền sư Minh Không. Thiền sư Minh Không sang Tàu chữa bệnh cho con vua Tống. Khi công việc hoàn thành, vua muốn trả ơn. Nhà sư chỉ xin một ít đồng đen cho vào tay nải. Vua Tàu đồng ý cho thiền sư tự ý vào kho lấy đồng. Thiền sư đã lấy đồng đen đem về nước Nam. Về đến Thăng Long, ông dùng số đồng đó đúc thành bốn thứ bảo khí nhà Phật: Tượng Phật, tháp Báo Thiên, đỉnh đồng và một quả chuông đồng rất lớn. Chuông đúc xong, đức vua sai ông đánh một hồi chuông dài để báo hiệu cho dân chúng biết tin vui nước nhà đang thái bình thịnh trị! Tiếng chuông ngân đến tận kinh đô bên Tàu. Nghe tiếng chuông con trâu bằng vàng to lớn nằm trước kho đồng bên Tàu tự dưng bừng tỉnh "Đồng đen là mẹ của vàng" ngỡ là tiếng mẹ gọi nó liền vươn mình phóng thẳng xuống phương Nam tìm đến quả chuông khổng lồ, quần mãi xung quanh khiến cho cả một vùng đất lớn quanh quả chuông sụt xuống thành một vùng hố sâu và nước tràn đầy trải rộng thành một hồ nước mênh mông.

(3) Dâm Đàm: Theo sách Hồn sử Việt thì khi vua Lý Thái Tổ dời đô từ Hoa Lư về Thăng Long, hồ Kim Ngưu trở thành một địa điểm du ngoạn được nhà vua và các quan ưa thích, nhiều lần trong các buổi du thuyền trên hồ, nhà vua gặp sương mù bao phủ, cảnh tượng hồ trở nêm huyền ảo mộng mơ, vì vậy hồ đã được đổi tên là Dâm Đàm.

(4)Tây Hồ: Đến năm 1573, để tránh tên húy của Vua Lê Thế Tông là Duy Đàm, người ta đổi là Tây Hồ. Cái tên Tây Hồ có từ đó, ngoài lý do trên, có lẽ việc đặt tên này nhằm sánh với phương Bắc, vì ở Trung Quốc cũng có Tây Hồ nổi tiếng ở Hàng Châu. Việc đặt tên các địa danh, sông hồ của Việt Nam theo chữ nghĩa  Trung Quốc là chuyện bình thường. Tây Hồ là cách đọc Hán Việt của hồ Tây, và hồ Tây đã trở thành cái tên gần gũi, lâu dài, nên thơ nhất đối với người Hà Nội cũng như nhân dân cả nước. /.