MỘT CHUYẾN DU NGOẠN BÀ NÀ và SƠN TRÀ  ĐÀ NẴNG

                                                                  ==00==

                                            (Bút ký của Nguyễn Hồng Trân)

Vợ chồng chúng tôi vào chiều Chủ nhật cuối tháng 8 năm 2015 đã bay từ Hà Nội vào Đà Nẵng rồi nghỉ lại đêm tại KS Đại Á (51-phố Yên Bái). Sáng hôm sau, chúng tôi đi theo tour lên vùng núi Bà Nà tham quan. Đoàn chúng tôi gồm 16 người, phần lớn các bạn trẻ, chỉ hai vợ chồng tôi là già nhất đoàn. Sáu năm trước đây, chúng tôi cũng đã đến Bà Nà rồi, nhưng lần này thì thấy bộ mặt Bà Nà thay đổi rất nhiều với những hạng mục phong phú về cảnh vật phương tiện vui chơi, giải trí, nghỉ dưỡng v.v... Có thể nói rằng khu du lịch Bà Nà ở Đà Nẵng đã nhanh chóng bứt phá ngoạn mục làm hấp dẫn nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan. Nghe các hướng dẫn viên du lịch nói rằng, trong dịp nghỉ lễ 30-4-2015, mỗi ngày có đến hơn nửa triệu lượt người lên núi Bà Nà thưởng ngoạn.

Trung tâm của đỉnh Bà Nà nằm ở núi Chúa, độ cao 1.489 m so với mực nước biển. Khí hậu ở đây quanh năm mát mẻ, nhiệt độ trung bình vào mùa hè khoảng 18- 20ºC. Nhiều năm qua, nơi đây trở thành điểm du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng rất ấn tượng.

Ngày xưa, thời Pháp thuộc, trong một cuộc thám hiểm tìm kiếm khu nghỉ mát mới của quân đội Pháp năm 1901,và đỉnh núi Bà Nà được khai phá, tọa lạc tại một khu vực thuộc về dãy núi Trường Sơn (thuôc xã Hòa Ninh, huyện Hòa Vang, cách Đà Nẵng hơn 25 km về phía tây nam).

Ngày 5/3/2004, chùa Linh Ứng cùng với tượng phật Đức Bổn Sư cao 27 m được hoàn thành tại đây. Để lên được tới đỉnh, du khách phải băng rừng và đèo quanh co qua quãng đường mòn chừng 15 km rất khó nhọc, vất vả, nhưng giờ đây có hệ thống cáp treo hiện đại, an toàn đã đưa du khách lên núi ngoạn cảnh được dễ dàng thoải mái.

Đến năm 2006, một tập đoàn doanh nghiệp tư nhân đã đầu tư xây dựng Bà Nà Hills với hệ thống cáp treo lớn trên thế giới, biến đỉnh núi này thành một trong những khu vui chơi, nghỉ dưỡng hàng đầu tại Việt Nam.

Chuyến du chơi từ Đà Nẵng lên Bà Nà của cúng tôi với vé trọn gói là 850 ngàn VNĐ/người. Chúng tôi xuất phát từ KS Đại Á, Đà Nẵng lúc 8 giờ sáng, xe chạy trên quãng đường gần 30 Km thì đến chân núi Bà Nà rồi vào ga cáp treo. Du khách xếp hàng đi vòng vèo rồi vào lần lượt vào ngồi từng cabin 10 người và cáp treo di chuyển liên tục lên đến ga  cuối cùng trên núi. Ra khỏi Cáp treo, du khách chuyển sang đi tàu hỏa lên trên cao rồi ra đi dạo tham quan các thắng cảnh thiên nhiên và nhân tạo trên vùng núi này như các chùa, vườn hoa, một số phố cổ của Pháp, v.v... Mọi cảnh vật nơi đây thật là đẹp, rất ấn tượng; nhất là phu phố cổ của Pháp. Ai đến đây cũng có cảm tưởng như đang ở nước ngoài tại Pháp. Trên Bà Nà có khu nghỉ dưỡng và khách sạn sang trọng, ngoài ra còn có một số trò giải trí theo cảm giác mạnh cho tuổi trẻ và cũng có vài cửa hàng ẩm thực Á, Âu do một số đầu bếp trong và ngoài nước thực hiện với những món ăn, thức uống khá đặc trưng và ngon miệng.

Đoàn chúng tôi, nghỉ ăn trưa ở đây tại một nhà hàng tự chọn rộng rãi sang trọng trên tầng 2 của lâu đài cổ kính trên đỉnh hình chóp nón. Sau đó, chúng tôi tự do đi tham quan chụp ảnh lưu niệm đến 2 giờ chiều thì tập trung để đi về ga cáp treo để xuống chân núi. Hệ thống cáp treo ở Bà Nà nhập của nước ngoài rất hiện đại và an toàn. Đường cáp treo này dài nhất Đông Nam Á với chiều dài hơn 5 km và đứng thứ 7 thế giới. Tập đoàn xây dựng của ông Lê Viết Lam (bạn của nhà tỷ phú TG Phạm Nhật Vượng) đã có dự định xây dựng cáp treo lên núi Phanxipan(miền Bắc VN) với chiều dài cáp treo bậc nhất trên thế giới. Nếu dự án đó trở thành hiện thực thì thật là tuyệt vời! Chúng tôi nhất định sẽ đi du lịch Sa Pa và lên cáp treo đó.

Đoàn chúng tôi rời Bà Nà về lại Đà Nẵng. Dọc đường về, chúng tôi ghé vào tham quan cửa hàng sản phẩm ngọc trai, đá quý của công ty kinh doanh NTĐQ, rồi đến cửa hàng bán đặc sản ẩm thực Đà Nẵng để ai muốn mua sắm quà gì thì lựa chọn mua tùy ý. Sau đó, chúng tôi về KS nghỉ lại. Sáng hôm sau, chúng tôi đi tham quan chùa Linh Ứng trên bán đảo Sơn Trà. Tại đây, khách đến tham quan cũng rất đông. Cảnh vật đền, chùa với nhiều tượng Phật, các vị La Hán và những cây cổ thụ đã tạo nên một cảnh quan thiêng liêng, trang trọng tại vùng bán đảo này.

 Tiếp theo cuộc hành trình, chúng tôi ra thăm Huế cũng có nhiều điều thú vị (chúng tối sẽ kể lại vào dip khác) và chiều hôm sau thì bay ra Hà Nội, trở về nhà.

Chuyến du lịch này của chúng tôi thật là thú vị, nhưng tiếc rằng quá eo hẹp thời gian, nên ở Đà Nẵng, vợ chồng tôi không thể ghé thăm bạn bè,bà con nội ngoại được, có lẽ vào dịp khác đi riêng thì có thể rộng rãi thì giờ hơn mới đi thăm được nhiều bà con, bạn bè... cho thỏa mãn tình cảm nhớ mong./.

                                  NHT

                       Hà Nội cuối tháng 8 năm 2015.

                                    

                     GẶP MỘT NHÂN CHỨNG LỊCH SỬ

               NGÀY VUA BẢO ĐẠI THOÁI VỊ 30/8/1945

                                        ******  

                                              Nguyễn Hồng Trân

Nhân dịp kỷ niệm 70 ngày Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 năm nay (2015), tôi tìm đến nhà Việt (ở nhà 125 Đ, ngõ Hòa Bình 7, phố Minh Khai,Hà Nội) để thăm bác. Năm nay bác đã 95 tuổi, nhưng bác vẫn còn minh mẫn, tỉnh táo và đi lại bình thường. Tôi rất mừng và nghĩ rằng bác là một nhân chứng lịch sử tròn 70 năm ngày bác cùng với ông Nguyễn Thế Lương(Cao Pha) đã tổ chức treo cờ đỏ sao vào lên đỉnh cột cờ Kinh thành Huế trong ngày vua Bảo Đại thoái vị chiều 30-8-1945.

Mấy năm trước, mỗi lần ra Hà Nội, tôi đều ghé thăm bác Việt, vì ngày xưa ba tôi làm cai lính Khố vàng canh gác ở Đại nội Huế và sau ngày kháng chiến chống giặc Pháp, ba tôi cũng đi bộ đội cụ Hồ nhưng đã mất sớm (1947) nên tôi coi bác như người cha, người chú thân thiết.

Mỗi lần tôi gặp bác Việt, bác chuyện trò với tôi rất vui vẻ, cởi mở, nhiệt tình về các vấn đề xã hội, đất nước và con người xưa nay. Càng nghe bác nói chuyện, tôi càng hứng thú, thán phục về tầm hiểu biết văn hoá, lịch sử của bác cũng khá sâu rộng, uyên thâm.

Tôi nghĩ rằng, kiến thức của bác Việt có được như vậy cũng do quá trình học hỏi đã tích luỹ được trong thực tế trên nửa thế kỷ với sự rèn luyện, chiến đấu kiên cường, anh dũng qua bao thử thách trong hàng ngũ quân đội nhân dân Việt Nam.

Tôi và bác nói chuyện với nhau được một lúc thì bác quay sang hỏi tôi:

“Cậu đến thăm mình và có cần việc gì không?”

Tôi trả lời:

“Cháu đến thăm bác, trước tiên là để được gặp thăm bác- một người lịch sử mà xưa nay cháu đã từng nghe tiếng về một sự kiện lịch sử liên quan đến bác. Đó là việc bác đã chỉ huy treo cờ đỏ sao vàng lên kỳ đài kinh thành Huế trong ngày lễ vua Bảo đại thoái vị. Hồi đó, cháu mới học xong lớp nhì ở Huế và cháu cũng có mặt cùng mẹ cháu trong buổi lễ đó. Bấy giờ ba cháu là cai lính khố vàng lo canh gác Đại Nội Huế. Ba cháu có kể lại rằng, khi cách mạng giành chính quyền ở Huế, vua Bảo Đại ra lệnh cho đội lính Khố vàng canh gác kỳ đài "không được đụng đến quân đội Việt Minh để yên cho họ muốn làm gì thì làm thì mọi người mới được an toàn”.

Thế là ngày 21/8/1945, cuộc cách mạng giành chính quyền thành công đã diễn ra ra ở Huế. Lá cờ của nhà vua bị hạ xuống, cờ đỏ sao vàng được kéo lên Kỳ đài Kinh thành Huế.

Sau đó, đến ngày làm lễ nhà vua thoái vị thì lá cờ vàng Quẻ ly của nhà vua lại được kéo lên để làm thủ tục lễ thoái vị cho nhà vua. Khi làm lễ chính thức bàn giao quyền lực cho chính thể mới VNDCCH thì cờ nhà vua sẽ hạ xuống và cờ đỏ sao vàng sẽ được kéo lên kỳ đài.

Bác Việt nói liền với tôi:

“Thực ra thì vua Bảo đại cũng đã biết trước tình thế vận nước lúc bấy giờ rồi nên mới để yên cho quân cách mạng tiến hành yên ổn như vậy. Nếu không thì cũng sinh chuyện đổ máu trong ngày đó thì có lẽ cũng là ngày giỗ của chúng tôi và giỗ cả nhà vua nữa”.

Tôi hỏi thêm bác Việt:

“Xin bác nói rõ hồi đó bác chỉ huy kéo cờ như thế nào? Bác có tham gia trực tiếp kéo không?”

Bác Việt trả lời:

“Tôi là người trực tiếp chỉ huy toán lính ta gồm 5 người trang phục chỉnh tề đứng chào. Tôi chỉ ra lệnh cho số lính dõng địa phương kéo cờ vàng nhà vua xuống và kéo cờ đỏ sao vàng lên Kỳ đài trước Ngọ Môn Kinh thành Huế và những ngày Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Đó cũng một vinh dự cho tôi trong cuộc đời tham gia cách mạng, làm lính cụ Hồ”.

Tôi hỏi tiếp bác Việt:

“Bác là một trong những nhân chứng quan trọng trong giờ phút lịch sử ấy, bác có cảm tưởng như thế nào lúc bấy giờ?”

Bác trả lời:

“Tôi vô cùng xúc động trước sự kiện lịch sử này. Từ trên cột cờ nhìn xuống, tôi thấy cả một biển người sôi động hô vang: “Hồ Chí Minh Muôn năm! VNDCCH Muôn năm!”. Tôi cảm thấy mình đang bừng lên không khí phấn khởi chung của đồng bào Thừa Thiên- Huế chào mừng một chế độ mới dân chủ, độc lập không còn thực dân, phong kiến nữa. Càng ngẫm nghĩ tôi càng thấy rằng chính sách của Chính phủ cụ Hồ thật khôn khéo và nhân đạo đã đem lại sự ổn định niềm tin và cảm tình cho toàn thể dân chúng. Chứ không phải như ngày xưa ở Pháp và một số nước khác khi lật đổ một chế độ là họ sát hại nhà vua và các quan lại cận thần không luyến tiếc”.

Nghe như vậy, tôi tiếp lời bác Việt:

“Cũng nhờ chính sách mềm dẻo của chính quyền cách mạng như thế nên vua Bảo Đại cũng cảm kích và sẵn sàng thoái vị mà không có một chút gì sợ hãi, oán hận mà nhà vua rất bình tĩnh. Đều đó đã thể hiện trong bài chiếu thoái vị của nhà vua trước hàng chục vạn đồng bào trong chiều ngày 30/8/1945, trong đó có đoạn như sau:

“Còn về phần trẫm, sau 20 năm ngai vàng, bệ ngọc, đã biết bao ngậm đắng nuốt cay. Từ nay trẫm lấy làm vui được làm dân tự do của một nước độc lập, chứ trẫm nhất quyết không để cho ai lợi dụng danh nghĩa của trẫm hay của Hoàng Gia mà lung lạc quốc dân nữa.

         Việt Nam độc lập muôn năm!

        Dân chủ Cộng hoà muôn năm!”

(Trích Tờ chiếu số hiệu:1871 –GT,ngày 18 tháng 7 năm Bảo Đại thứ 20 (25 tháng 8 năm 1945) .

        Trước ngày thoái vị, vua Bảo đại có ban một tờ chiếu cho bà con trong Hoàng tộc và được công bố vào ngày 25/8/1945, trong đó một câu nói nổi tiếng đầy ý nghĩa mà chắc nhiều người trong nước ta còn nhớ:

“Trẫm ưng làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ”

 Câu đó nằm trong đoạn sau:

“Cái gia tài quý báu di truyền đã gần 400 năm ấy, nay trong giây phút trẫm bỏ hết cả. Bà con trong Hoàng tộc ai mới nghe cũng phải đau lòng ngậm ngùi. Song trẫm biết rằng đó chỉ là một cái cảm tính thoáng qua trong chốc lát mà thôi chớ bà con ai cũng sẵn tính bình tĩnh, sẵn trí sáng suốt để xét gần, thấy xa, cho nên sau khi đã chuẩn định lấy ba chữ “Dân vi quý” làm một khẩu hiệu của chính thể mới, sau khi đã tuyên bố: Để hạnh phúc dân lên trên ngai vàng. Trẫm ưng làm dân một nước độc lập hơn làm vua một nước nô lệ”, nay trẫm nhất định thoái vị để giao vận mệnh quốc gia lại cho một chính phủ có đủ điều kiện huy động hết thảy lực lượng của toàn quốc mà giữ vững nền độc lập của nước, hạnh phúc cho dân” (Trích tờ chiếu Số hiệu: 1872 –GT. Ngự tiền Văn phòng cung lục,25 tháng 8 năm 1945).

Sau ngày Việt Nam độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn tỏ ý tôn trọng cựu hoàng Bảo Đại mà gửi thư vào mời ông Vĩnh Thụy ra làm Cố vấn cho Chính phủ lâm thời tại Hà Nội. Chính nhờ sự rộng lượng khôn khéo ấy mà có nhiều cựu quan lại nhà Nguyễn lúc bấy giờ cũng đi theo nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà như ông Thái Văn Toản, Phan Kế Toại, Bùi Bằng Đoàn, Phạm Khắc Hoè, v.v…

Nghe tôi nói như thế, bác Việt cũng tỏ vẽ tán đồng và cười vui. Sau đó bác ấy kể cho tôi về cuộc đời binh lửa của bác trong thời gian kháng chiến chống Pháp. Hầu hết các sĩ quân quân đội nhân dân Việt Nam ai cũng biết tên tuổi bác.

Đặng Văn Việt nguyên là Trung đoàn trưởng TĐ 174 (Cao- Bắc- Lạng) đã tham gia chỉ huy hàng trăm trận đánh với quân giặc và đều thắng lợi. Nên các tướng tá quân Pháp lúc bấy giờ phong cho bác Việt danh hiệu: “Con hùm xám đường 4”.

Trong cuộc đời quân ngũ của bác Việt, bác đã từng tham gia các chiến dịch lớn như:

-Nguyên chỉ huy mặt trận đường số 9

-Nguyên chỉ huy mặt trận đường số 7

-Nguyên chỉ huy mặt trận đường số 4

-Nguyên chỉ huy mặt trận đường số 6

Bác Đặng Văn Việt tuy nay tuổi rất cao, nhưng bác vẫn còn tỉnh táo, chuyện trò rành mạch, vui vẻ thoải mái. Bác nói cuộc đời của bác tổng kết lại gồm 3 cái có và 7 cái không như sau:

-3 cái có là:

1.Có công với Giang sơn Tổ quốc.

2.Có tình nghĩa với đồng bào, đồng đội.

3.Có kiến thức thực tiễn và lý luận sâu rộng về quân sự.

-7 cái không” là:

1.Không tham ô, trục lợi,

2.Không hủ hoá, trụy lạc,

3.Không quỳ gối, xu nịnh,

4.Không hèn nhát, cầu an,

5.Không hận thù, thành kiến,

6.Không lừa dối, xảo trá,

7.Không háu danh, địa vị.

Sau ngày nghỉ hưu, bác vẫn không ngừng hoạt động công tác xã hội và Hội cựu chiến binh. Bác Việt còn dành nhiều thời gian sưu tầm tư liệu và kết hợp với kiến thức thực tế trong lịch sử chiến đấu chống giặc của quân và dân ta để viết nên những trang sử hào hùng của dân tộc.

Những tác phẩm của bác Việt được nhiều người đón đọc và hoan nghêng, ngưỡng mộ. Có 2 tác phẩm của bác được giải thưởng. Đó là các tác phẩm:

-Đường 4 rực lửa- được giải văn hoá nghệ thuật toàn quốc năm 1987.

-Người lính già Đặng Văn Việt, chiến sĩ đường 4 anh hùng (Hồi ký, được xếp hàng đầu trong các hồi ức thế giới năm 2004 (theo tin của BBC).

Đặc biệt cách đây không lâu, có một tác phẩm được nhiều nhà sử học đánh giá rất cao và được nhiều bạn đọc ca ngợi. Đó là tác phẩm:

-Người lính già kể chuyện dân tộc Việt Nam chống xâm lược và những bài học.

Quyển sách này, bác Việt và các cộng tác viên đã viết đi viết lại 7,8 lần và đã tiến hành bốn cuộc hội thảo lớn tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh. Hàng trăm giáo sư, tiến sĩ, nhiều tướng lĩnh v,v… đã nhiệt tình ủng hộ và cổ vũ cho công trình này.

Như Thượng tướng, GS, NGND Hoàng Minh Thảo, nguyên Viện trưởng Học viện Quốc phòng Việt Nam đã ghi trong lời tựa quyển sách:

“Tôi xin thành thật cảm ơn và hoan nghênh tác giả Đặng Văn Việt và cộng tác viên của ông đã làm nên công trình quý giá này, một đóng góp vào kho tàng tư liệu về nghệ thuật quân sự, lịch sử quân sự, kho tàng văn hoá của nước nhà”.

Cũng như trong nhận xét của GS. Trần Văn Giàu:

“Sau 21 thế kỷ, lần đầu tiên cuốn “Việt Nam chống xâm lược”  “là cuốn quân sự đầu tiên của Việt Nam” từ cổ đại đến hiện đại được xuất hiện. …Sách tuy không dày lắm nhưng nội dung bao trùm nhiều lĩnh vực, nên có thể coi như một một Bách khoa thư thu nhỏ”.

Những tác phẩm của bác Việt nói trên là một tài sản vô giá của người lính cụ Hồ để lại cho thế hệ đi sau với những cái đánh giá, nhìn nhận rất thực tiễn, khách quan và trí tuệ của một nhà quân sự dày dặn kinh nghiệm chống quân xâm lược, giải phóng dân tộc và quê hương đất nước Việt Nam.

Nhân dịp kỷ niệm 70 năm ngày thành lập trường Thanh niên Tiền tuyến Huế (1/7/1945 – 1/7/2015), bác Đặng Văn Việt đã từ Hà Nội vào Huế dự buổi gặp mặt các vị cựu TNTT tại Bảo tàng Lịch sử Cách mạng tỉnh Thừa Thiên -Huế. Bác đã thay mặt cho Ban liên lạc học sinh của trường phát biểu ý kiến rất xúc động. Trong đó có đoạn: “Chúng tôi, những nhân chứng lịch sử còn sống sót đến hôm nay nguyện sẽ đem hết sức lực cuối đời mình cùng với các đồng chí để phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước Việt Nam”.

                                ===00===     

  

                         NGỒI TRÊN BỜ BIỂN NHẬT LỆ NHỚ VỀ CHUYỆN XƯA

                                                                    ==00==

Lần này về thăm quê Quảng Trị, tôi có dịp ghé qua thành phố Đồng Hới dạo chơi và rồi đi tắm biển Nhật Lệ thật là thú vị. Tôi đã đi tham quan động Phong Nha- Kẻ Bàng và đến nghỉ lại Đồng Hới mấy lần, nhưng cũng lâu lâu rồi. Lần này về lại Đồng Hới, tôi thấy phố phường, đường sá khang trang lên nhiều, nhất là vùng bờ biển Nhật Lệ, các khách sạn, cửa hàng mọc lên dày đặc xen lẫn giữa những hàng cây xanh bóng mát. Vợ chồng chúng tôi và cậu em đã say mê ngắm biển xanh với từng làn sóng vỗ bờ rồi cùng nhau chạy xuống tắm bơi vẫy vùng cùng với bao khách du lịch. Tiếng cười nói râm ran thật là vui nhộn.

Sau khi tắm xong, chúng tôi lên ngồi trên sân nhà hàng "Đức Hạnh" để thưởng thức mấy món hải sản vùng biển này như cua, mực, cá thu nướng, sò điệp nướng, v.v... Chỉ có món sò điệp nướng là lạ miệng đối với chúng tôi thôi, còn các thứ khác thì chúng tôi cũng đã được ăn ở nhiều nơi khác rồi. Nhưng có một điều làm cho tôi thích thú nhớ lại chuyện ngày xưa khi tôi về thăm gia đình bà cô ruột của tôi(bà Nguyễn Thị Đệ- người ta thường gọi là bà nghè Lượng) ở Đồng Hới. Bà chuyên môn làm các món ăn hải sản như thế để đãi bà con nơi xa về. Đặc biệt bà nấu cháo cá, chè đậu ván, làm bánh bột lọc, bánh nậm rất ngon. Hồi xưa ở Huế, vào năm 1944-1945, tôi học đang lớp nhì, khi tan học, mấy đứa học trò cùng phố với nhà tôi thường ghé đến nhà bà Đệ xem bà làm bánh, hấp bánh, nướng cá, nướng mực thơm lừng rất hấp dẫn khẩu vị. Đứa nào lúc đó cũng thèm chảy nước miếng. Thỉnh thoảng bà cho mấy đứa học trò bọn tôi nếm thử rồi khen ngon... Sau đó bà cũng cho ăn... ôi, thật là ngon! thật là vui!

Bây giờ mỗi lần về lại Đồng Hới, được nếm lại các thức ăn đó là tôi cứ nhớ đến bà nghè Lượng ngày xưa./.

                              Nguyễn Hồng Trân

                 VĂN MIẾU HÀ NỘI THẬT LÀ ẤN TƯỢNG

                   (Nguyễn Hồng Trân sưu tầm và giới thiệu)

Văn Miếu ở số 58 phố Quốc Tử Giám, quận Đống Đa, Hà Nội. Tên gọi Văn Miếu có từ năm Canh Tuất(1070), niên hiệu Thần Vũ II đời Lý Thánh Tông. Vua cho dựng Văn Miếu, đắp tượng Khổng Tử, Chu Công, Tứ Phối, vẽ tượng thất thập nhị hiền, bốn mùa cúng tế. Sau còn cho Hoàng thái tử đến học, vì thế ngày xưa còn có tên gọi là Thái học.

Năm Bính Thìn (1076), niên hiệu Anh Võ Chiêu Thắng I  lập nhà Quốc Tử Giám, một nhà trường mở rộng cho con em tầng lớp quí tộc đến học. Đây là một trường Đại học đầu tiên của dân tộc. Vào đầu đời Trần (1253), đổi thành Quốc học viện. Đến đời nhà Lê (1483) đổi thành Thái Học đường cho tới đầu thế kỷ XIX, khi kinh đô chuyển vào Huế, nhà Nguyễn lập Quốc Tử Giám ở Huế nên nơi này lại mang tên Văn Miếu và tồn tại cho tới ngày nay.

Khu nội tự Văn Miếu - Quốc Tử Giám tôn nghiêm, được ngăn cách với vườn Giám và không gian bên ngoài bằng tường gạch vồ và được chia làm 5 lớp không gian khác nhau, mỗi lớp được giới hạn bởi các tường gạch và có các cửa thông nhau: một cửa chính giữa và hai cửa phụ hai bên với các kiến trúc chủ thể là: cổng Văn Miếu, cổng Đại Trung, Khuê Văn các, cổng Đại Thành, khu điện thờ, cổng Thái Học và kết thúc là khu Thái Học.

          Nhìn từ trên Khuê Văn các ta thấy toàn cảnh hồ Giếng Thiên Quang và hai bên là dãy nhà bia đề danh tiến sĩ bằng chữ Hán, mỗi bên 41 tấm, và mỗi tấm dựng trên lưng con rùa đá vững vàng.

Tại Văn Miếu Hà Nội hiện nay chỉ còn 82/117 tấm bia đề danh tiến sĩ. Vì nếu theo đúng điển lệ triều Hậu Lê thì phải lập đủ 117 tấm bia đề tên Tiến sĩ. Thế nhưng trải qua bao cơn binh lửa, vật đổi sao dời, số bia chỉ còn là 82 tấm. Các tấm bia khắc văn bia Tiến sĩ đươc đặt trên lưng con rùa –là con vật tượng trưng cho sự trường tồn vĩnh cửu.

Hiện ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội còn lưu giữ được 82 văn bia đề danh Tiến sĩ, có niên đại trải dài hơn 300 năm với 82 khoa thi. Văn bia được khắc đầu tiên có niên đại Hồng Đức thứ 15 (1484) cho khoa thi Đại Bảo thứ 3 (1442) và văn bia khắc cuối cùng có niên đại Cảnh Hưng thứ 41 (1780) cho khoa thi Cảnh Hưng thứ 40 (1779). Số lượng văn bia được dựng theo thời gian như sau: thời Lê sơ có 13 văn bia, thời Mạc có 1 văn bia, thời Lê Trung hưng có 68 văn bia(3). Số người đỗ đại khoa được văn bia khắc họ tên, quê quán là 1304 vị Tiến sĩ Nho học (không kể 3 trường hợp đi thi 2 lần là Trịnh Thiết Trường, Nguyễn Nguyên Chẩn và Nguyễn Nhân Bị).

Hệ thống văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội được nhà nước phong kiến các thời kỳ tổ chức dựng bia, khắc đá, đề danh khá cẩn thận và chu đáo, từ việc chọn đá, tuyển người soạn bài văn bia, người nhuận sắc, người khắc, hình thức trang trí, v.v... Một đặc điểm dễ nhận thấy là, 82 văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội đều đề tên người soạn văn bia và bài văn bia thường được kết cấu theo một khuôn mẫu: phần mở đầu là ca ngợi công đức của các triều vua trị vì, ca ngợi đạo Nho và bậc thánh nhân quân tử; phần tiếp theo nói về việc mở khoa thi và liệt kê họ, tên, quê quán những người thi đỗ đại khoa; phần cuối là những lời bình về ý nghĩa của việc dựng bia, vai trò trách nhiệm và nghĩa vụ của những người thi đỗ trước giang sơn đất nước. Một đặc điểm khác cũng dễ nhận thấy là 82 văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội đều khắc hoa văn trang trí rất cầu kỳ, mang tính cách điệu cao, là những tư liệu có giá trị khi nghiên cứu nghệ thuật điêu khắc nước ta thời kì từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII. Văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội thực sự là những tài liệu hết sức có giá trị khi nghiên cứu truyền thống giáo dục, chế độ khoa cử và nghệ thuật điêu khắc thời Lê sơ - Lê Trung hưng.

Nhưng văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội cũng có những đặc điểm liên quan đến vấn đề văn bản học mà chúng ta phải lưu ý khi sử dụng chúng. Đó là việc triều vua Minh Mệnh (1820-1840) thời Nguyễn cho đục những dòng chữ liên quan đến các chúa Trịnh trên 68 văn bia (các bia dựng từ năm 1653 đến năm 1779), hoặc việc 14 văn bia được xác định là khắc lại(4) đã làm mất đi tính minh xác của văn bia, một loại tài liệu được đánh giá cao về tính chính xác của văn bản.

82 văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội đã được làm thác bản từ những năm đầu của thế kỷ XX do Trường Viễn đông Bác cổ Pháp (tại Hà Nội) thực hiện và những năm cuối của thế kỷ XX do Viện Nghiên cứu Hán Nôm thực hiện, các thác bản hiện lưu giữ tại Thư viện Viện Nghiên cứu Hán Nôm. 82 văn bia đề danh Tiến sĩ ở Văn miếu - Quốc tử giám Hà Nội đã được dịch và công bố nhiều lần

Văn Miếu-Quốc Tử Giám Hà Nội, giờ đây hàng ngày có rất nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan đều rất thích thú. Đây cũng là nơi thỉnh thoảng có những cuộc triển lãm về Văn hóa-Nghệ thuật và tổ chức phong học hàm, học vị cho các nhà trí thức đạt tiêu chuẩn Quốc gia.

Văn Miếu-Quốc Tử Giám Hà Nội tật là ấn tượng!

                                                 NHT

            NHỚ LẠI NHỮNG ĐÊM TRẮNG

BÊN DÒNG SÔNG NÊ-VA Ở CỐ ĐÔ NƯỚC NGA

Sông Nê –Va đẹp hiền hòa,

Đã từng say đắm lòng ta thuở nào.

Bao lần ta đã ước ao,

Du chơi đêm trắng như vào cõi tiên.

Dòng người dạo cảnh liên miên,

Cùng nhau đàn hát thâu đêm tưng bừng.

Ai cũng hớn hở, vui mừng,

Như đi lễ hội tại vùng linh thiêng.

Trời đất như thể hợp duyên,

Tạo nên tuyệt tác thiên nhiên với đời….

                 Nguyễn Hồng Trân

Ghi chú: Ở Cố đô nước Nga –Saint Petersburg có hiện tượng rất đặc biệt như ở Phần Lan là vào tháng 6 có những đêm không bóng tối. Trời vẫn sáng như ban ngày vào lúc hoàng hôn mới xuống và cứ thế suốt đêm cho đến sáng ngày hôm sau. Người Nga gọi mấy đêm đó là “những đêm trắng”. Chỉ có 3 đêm là thể hiện rõ ràng nhất là vào đêm 24, 25, 26 tháng 6 hằng năm.

          TẢN MẠN VỀ CHUYẾN DU LỊCH THÁI LAN

                                           ==00==

                                           Nguyễn Hồng Trân

Vào cuối tháng 5 đầu tháng 6,chúng tôi du lịch sang Thái Lan được đi tham quan Thủ đô Bangkok và một vài thành phố lớn khác. Ấn tượng nhất đối với chúng tôi, thứ nhất là xem vườn thú thiên nhiên rộng lớn và có rất nhiều loại thú như voi, hổ, báo, tê giác, hà mã,v.v… và rất nhiều loài chim lớn nhỏ… thứ hai là xem đàn voi mẹ, voi con biểu diễn nhiều trò rất độc đáo, đẹp mắt do những chú quản tượng rất tài nghệ điều khiển; thứ ba là xem biểu diễn con người điều khiển xiếc với các loài rắn độc; thứ tư là xem chương trình biểu diễn nghệ thuật đặc sắc ở Alcaza của Hội những người chuyển giới nam thành nữ rất đẹp. Họ trình diễn nhiều tiết much ca- múa- nhạc, hoạt cảnh …tượng trưng cho các đất nước Đông Nam Á…  

Ngày cuối, chúng tôi về lại Bangkok ghé tham quan chùa Vàng lớn nhất Thế giới. Sau đó đi Ca nô trên sông Chaophaya để xem phong cảnh Bangkok cổ xưa và một bên là Bangkok ngày nay.

Có một điều mà chúng tôi rất ngạc nhiên là khách du lịch sang Thái rất đông, nhất là dân Châu Á. Về tình hình an ninh chính trị thì luôn bất ổn, cứ biến động, đảo chính, biểu tình luôn… Nói về danh lam, thắng cảnh ở Thái Lan thì cũng không có gì đặc biệt lắm; Về di tích lịch sử thì nước này quá ít ỏi, thế nhưng khách du lịch đến tấp nập hàng năm với số lượng hơn 54 triệu lượt người, gấp gần 10 lần so với du lịch nước ngoài đến Việt Nam. Chúng tôi nghĩ rằng, có lẽ ngành du lịch Thái Lan biết cách phối hợp đồng bộ với các ngành chức năng trong và ngoài nước, đồng thời họ biết cách tạo ra nguồn hàng hóa có chất lượng tốt, những sản phẩm thứ thiệt nên đã đem lại sự tin cậy cho khách hàng. Chúng tôi vào các siêu thị ở BangKok cũng như các siêu thị lớn ở các thành phố, thấy

người xếp hàng vào mua sắm rất đông cá loại mặt hàng gia dụng, y phục, trang điểm v.v…

Mặt khác, người Thái Lan đối xử với nhau cũng như với du khách rất thiện tình. Họ không chửi nhau, đánh nhau ngoài đường phố khi va chạm.

Tôi hy vọng rằng, ngành du lịch Việt Nam cũng sẽ phát triển để tiến kịp như Thái Lan. Mặc dù diện tích nước ta ít hơn Thái Lan (Việt=331.210Km²; Thái= 513.120 Km²), nhưng dân số nước ta nhiều hơn Thái (Việt= 90.493.335 người, đtra T4 năm 2014; Thái hơn 67 triệu dân). Do đó, nước ta có thế mạnh về nguồn lực lao động dồi dào, nếu biết tổ chức hợp lý thì nhất định sẽ có sản phẩm về du lịch sẽ phát triển khả quan hơn. Hơn nữa, đất nước ta có rất nhiều danh lam thắng cảnh ấn tượng, cộng với nhiều di tích lịch sử hùng tráng qua bao thời đại chống ngoại xâm để bảo vệ đất nước; lại có nhiều di sản Văn hóa Thế giới nữa thì không có lí do gì mà du lịch nước ta chậm phát triển mãi được!

                                    *//*

                                   Hà Nội 5-6-2015

                                              NHT 

           NHỚ NGÀY PHẬT ĐẢN HẰNG NĂM

                                         ==***==

Nhớ đến ngày rằm tháng tư

Đại lễ Phật đản dân cư kính mừng

       Đèn hoa chào đón tưng bừng

Chùa chiền rạng rỡ không ngừng tiếng chuông

       Ngân vang kinh Phật trào tuôn

Tay lần tràng hạt tiếp nguồn từ bi

       Nam Mô Đà Phật A Di!

Đem về phúc ấm thiện tri cho đời.

           =00=

                   Nguyễn Hồng Trân

      ĐẾN THAM QUAN THÀNH AN DƯƠNG VƯƠNG

                    Nguyễn Hồng Trân

Ngày Chủ nhật 17-5 vừa rồi, vợ chồng chúng tôi (Nhà giáo Nguyễn Hồng Trân và nữ bác sĩ Thái Lê Phương) đến thăm thành trì An Dương Vương ở Cổ Loa, Đông Anh. Vùng di tích lịch sử lâu đời này rất đáng quan tâm ghi nhớ, nhưng tiếc thay đến nay vẫn chưa được tôn tạo cho đàng hoàng xứng đáng với một di tích Lịch sử -Văn hóa của Quốc gia.

Đây là một di tích xa xưa mà chắc nhiều người Việt chúng ta đã từng nghe nói thành vua An Dương Vương. Đó là vùng thành trì xoắn ốc độc đáo trên vùng đồi Cổ Loa.

Vua Hùng 18 không có con trai, nhường ngôi cho con rể là Nguyễn Tuấn (tức Tản Viên). Thục Phán là cháu Vua Hùng làm lạc tướng bộ lạc Tây Vu đem quân đến tranh ngôi, xảy ra chiến tranh Hùng - Thục. Tản Viên khuyên vua Hùng nhường ngôi cho Thục Phán. Thục Phán cảm kích dựng hai cột đá thề trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh thề rằng sẽ kế tục giữ nước và thờ tự các Vua Hùng. Thục Phán sai thợ đẽo đá dựng miếu trên núi và cho mời dòng tộc nhà vua đến ở chân núi lập ra làng Trung Nghĩa giao cho trông nom đền miếu, cấp cho đất ngụ lộc từ Việt Trì trở ngược đến hết địa giới nước nhà. Lại sai dựng miếu ở động Lăng Xương thờ bà mẹ Tản Viên, cấp đất ngụ lộc cho Tản Viên từ cửa sông Đà trở lên phía Tây Bắc. Sau đó Thục Phán xưng là An Dương Vương, đóng đô ở Cổ Loa đặt tên nước là Âu Lạc.

       Khu vực này, ngày nay vào các ngày nghỉ, đều có liên tục  du khách đến tham quan, nhưng cũng không tấp nập như các di tích khác. Vì di tích lịch sử này ở một địa thế còn chật hẹp và cảnh quan không có gì hấp dẫn nên khó lôi cuốn người tham quan du lịch, mặc dù phương tiện đi lại rất thuận tiện và không xa với trung tâm Thủ đô Hà Nội.

                          BƯỚC CHÂN TRƯỜNG SƠN

                          (Hồi ức của nữ BS. Thái Lê Phương)

                          Nguyễn Hồng Trân đăng tải giới thiệu

                                                   ==00==

Ngày tiễn tôi và các bạn lên đường vào chiến trường miền Nam (lúc đó gọi là đi B), một số bạn đã nói: “Lê Phương ơi, dừng lưng đèo để thở, chứ không phải để nghe suối hát đâu nhé!”. Bởi ngày đó, chúng tôi còn trẻ mới tốt nghiệp Đại học Y khoa ra trường nên lòng ai cũng đầy nhiệt huyết, ai cũng muốn được vào Nam, được cống hiến phần sức lực nhỏ bé của mình cho sự nghiệp giải phóng quê hương, đất nước. Vào chiến trường Trị -Thiên khi đó, nhóm chúng tôi gồm BS Hoàng Hữu Hai, nữ BS Lê Thanh Thái, BS Nguyễn Thị Lợi, Tôi-BS.Thái Lê Phương và em Hồ Thị Kính-Y sĩ người dân tộc Pa- cô.

Chúng tôi ra đi với đầy lòng nhiệt tình sôi nổi, háo hức và pha chút lãng mạn. Và rồi con đường phía trước với bao chông gai thử thách... Rời trường huấn luyện 105 ở Hòa Bình (Ngày ấy chúng tôi nói vui là trường Biệt kích Việt Cộng), đoàn đi B chúng tôi thẳng tiến về Nam. Tăng- bo qua cầu Hàm Rồng dưới làn bom đạn, vượt Quảng Bình đất lửa; qua phà Long Đại hiểm nguy, rồi từ đây bắt đầu con đường Trường Sơn. Ngày hành quân, đến tối, chúng tôi được nghỉ ở một trạm giao liên giữa rừng. Ở đó chúng tôi chặt cây, đóng cọc, dựng tăng, mắc võng, tranh thủ lo tắm giặt, nấu ăn, rồi chuẩn bị cơm nắm và cả bi đông nước cho ngày mai lại lên đường.

Cứ vượt qua một ngày, cái ba lô trên vai càng trĩu nặng, tôi lại phải xem cái gì là không tối cần thiết để bỏ bớt ra. Các trang bìa dày của sách chuyên môn cũng xé bỏ bớt, thậm chí còn cắt bỏ đi những chiếc cúc áo, chỉ còn buộc chỉ cho nhẹ. Cứ vậy chúng tôi vượt qua đỉnh Ta -Băng, Xiê -Băng -Hiêng, sông Sê Bôn, đèo 1001, Cổng Trời.v.v… Có lúc tôi thấy mình đang đi trên mây, gió thổi ràn rạt, bạt cả chiếc mũ tai bèo… tôi lại nhớ đến hai câu thơ: “Chân đạp mây may, tóc vờn gió núi” của nhà thơ Lưu Trùng Dương. Dãy núi Trường Sơn hùng vĩ, những bước chân nhỏ bé của chúng tôi đã gặp bao gian nan nhưng vẫn luôn sẵn sàng tiến bước. Chúng tôi đi dưới những tán rừng già. Cùng với chúng tôi đi trên con đường đó, là bộ đội, thanh niên xung phong, cán bộ, giáo viên và nhiều nhiều người trên con đường vào chiến trường…

Là con đường bí mật như vậy, nhưng máy bay OV-10 của địch thì cứ bay rì rầm trên các tán cây rừng để thám thính, nếu phát hiện ra chỗ nào có dấu hiệu nghi ngờ là chúng liền oanh tạc và trút bom xuống ngay. Không khí rừng núi trong thời chiến tranh là vô cùng căng thẳng. Cứ ngày hành quân, đêm đến yên tĩnh, thỉnh thoảng tôi lại viết thư về nhà cho ba má tôi và những người thân. Trên thư đều có đánh số thứ tự để ở nhà biết mà đoán là con mình đã đến đâu, vẫn an toàn. Những bức thư của chúng tôi được theo các giao liên mà đưa ra Bắc. Cũng có trường hợp khi ở nhà nhận được thư thì người thân đã hy sinh trước đó rồi. Trên đường đi ngoài chuyện phải lo tránh bom đạn kẻ thù, còn phải lo chống loài sên vắt, muỗi rừng,… thì còn một thứ cũng vô cùng đáng sợ, đó là bệnh sốt rét.

Có một hôm, chúng tôi đang đi, thì gặp một cơn mưa rừng ào ào đổ xuống, tôi lên cơn sốt rét. Nhiệt độ 39 độ rồi trên 39 độ, nhưng vẫn phải gắng đi không thể dừng lại. Đến khi trước mặt xuất hiện con thác A-Cho cuồn cuộn chảy. Thật khó lòng vượt qua!. Thế rồi giao liên và đồng đội đã đưa tôi vượt qua suối, lại tiếp tục đi… người tôi hầm hập sốt … Đến lúc chóng mặt, chân không còn vững nữa, tôi trượt chân lăn xuống vực. Một vực quá sâu giữa rừng già. Lúc đó, giao liên bất lực, nghĩ rằng thế là hết, chắc sẽ nói lời vĩnh biệt tôi. Nhưng thật là may cho tôi, cái quai ba lô của tôi đã mắc vào gốc cây cụt và tôi được giữ lại ở đoạn dốc mà không lăn thẳng xuống vực sâu. Lúc đó tôi nghĩ rằng mình được quý nhân phù trợ. Đồng đội và các anh giao liên đã xuống kéo đưa tôi lên. Bác sĩ Lợi đã kịp thời lấy kéo cắt một ít tóc tại chỗ da đầu bị rách và băng bó vết thương.

Chúng tôi lại tiếp tục đi về phía trước. Có những lúc vượt qua những chặng đường trọng điểm bị địch đánh phá ác liệt, ở đó những cánh rừng đã bị hủy diệt, trơ trụi cành cây tán lá. Những đoạn đường như thế, tôi cùng mọi người phải chạy vượt qua nhanh, trong lúc hai chân đã tê dại. Đến một đoạn đường an toàn hơn, được nghỉ lấy sức, tôi và BS Lợi ngồi dưới một bụi cây chưa đủ che kín người, Lợi nói với tôi: “Nếu tau mà chết, đến ngày giải phóng mi nhớ về thăm mẹ và kể với mẹ về đoạn đường mà hai đứa đã đi”. Tôi “ừ”. Nhưng nghĩ lại rằng, trong những ngày chiến tranh gian khổ này thì biết ai còn, ai mất, mà vào thời khắc cả nước lên đường, cả nước cùng đánh giặc thì mạng người mất còn cũng là chuyện thường tình. Và rồi chúng tôi lại vui vẻ lên đường, vừa đi, vừa hát… Ngày đó chúng tôi thường hát những bài ca về Trường Sơn, bài “Việt Nam trên đường chúng ta đi”, bài “Hành quân xa”, những bài ca quen thuộc, hùng tráng ấy đã thúc dục chúng tôi vững bước lên đường. BS.Lợi có giọng hát hay và chúng tôi thích nhất nhưng câu như: “Đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi…”. Nghe nó thúc dục, đầy khí thế để đi về phía trước, như chúng tôi đang đi để góp những bước chân nhỏ bé của mình vào đoàn người trùng trùng, điệp điệp… trên dãy Trường Sơn cho đến ngày toàn toàn thắng.

40 năm đã trôi qua, những ngày gian khổ hào hùng của đất nước một thời chưa xa đã làm nên Đại thắng mùa xuân 1975 vĩ đại, đã đem lại một đất nước hòa bình thống nhất hôm nay. Tôi và một số bạn bè của tôi giờ đây được sống với gia đình, con cháu trong không khí hòa bình, hạnh phúc, nhưng còn một số bạn bè tôi như Võ Thị Hương, Huỳnh Yến, Hoàng Mai v.v… và bao nhiêu người nữa đã không trở về.... Họ mãi mãi nằm lại ở tuổi thanh xuân!...

Hằng năm, vào dịp này, trong tôi luôn trào dâng một tình cảm hạnh phúc, thương nhớ… Và đặc biệt là nhớ về những người đã cùng tôi đi qua năm tháng đó, những người còn sống và những người đã mất… Xin được xẻ chia và tưởng nhớ. Bởi những con đường Trường Sơn năm xưa đã in dấu những bước chân của chúng tôi lên đường chống giặc Mỹ  xâm lược.

         CUỘC DU NGOẠN VỀ BÁI ĐÍNH ,TRÀNG AN

                                           ==00==

                      Bút ký của  Nguyễn Hồng Trân

Vào ngày thứ 7 (4/4/2015), vợ chồng chúng tôi và cô con gái út Nguyễn Thị Phong Ly đi du ngoạn về chùa Bái Đính và vùng du lịch sinh thái Tràng An ở Ninh Bình. Chuyến đi theo tour trọn gói một ngày này thật là thú vị. Chúng tôi khởi hành tại trước sân Nhà Hát lớn Hà Nội vào lúc 8 giờ 20 với 16 khách du lịch. Có anh Nguyễn Bá Dũng hướng dẫn viên DL và anh Đỗ Anh Tuấn lái xe về vùng tham quan.

Đến Ninh Bình, chúng tôi đến tham quan chùa Bái Đính trước. Đây là ngôi chùa mới xây vào năm 2003, cũng không xa với ngôi chùa cũ. Ngôi chùa này tọa lạc trên một dải đồi núi liên hoàn rộng lớn. Các điện thờ, lầu chuông, tháp bảo (Bồ Đề Đại Trang =13 tầng), các tượng Phật rất to lớn ( 80- 100 tấn) uy linh làm bằng đồng có dát vàng, trông rất ấn tượng và xúc động lòng người. Đặc biệt là hành lang trưng bày 500 tượng đá các vị La Hán đất Việt.Và phía sau các bức tượng đá toàn thân đó là các tủ kính áp tường trưng bày rất nhiều tượng nhỏ bằng đồng có mạ vàng về các vị La Hán trên thế giới vinh tôn đạo Phật. Dãy hành lang liên tục này trải dài dến 2 Km lên dần các vùng đồi bao quanh ngôi chùa chính. Đây là một vùng chùa lớn nhất Đông Nam Á. Và người thuyết minh có nhắc đến một vị có công lớn trong việc hình thành vùng chùa Phật này là Lý Quốc Sư-Nguyễn Minh Không.

Chúng tôi đi tham quan các quần thể vùng chùa này trong vài giờ và lòng cảm thấy đầy phấn khởi tự hào với công trình xây dựng ngôi chùa này thật là uy linh, hoành tráng! Nhà nước ta đã quan tâm tích cực đến việc tự do tín ngưỡng và xã hội hóa những vùng đất có truyền thống ý nghĩa tâm linh trong đời sống của dân Việt. Chắc chắn rằng dân tộc Việt Nam luôn luôn nhớ ơn các vị tiên liệt Phật giáo đã làm sống mãi cho các thế hệ mai sau biết tri ân đạo nghĩa cuộc đời.

Sau khi tham quan xong vùng chùa Bái Đính, chúng tôi về Tràng An để du lịch vùng sinh thái sông núi, hang động hùng vĩ độc đáo hấp dẫn mà thiên nhiên đã ban tặng cho vùng đất Ninh Bình.

Đến đây, chúng tôi được tổ chức đi tham quan bằng thuyền có người chèo tay theo dọc sông đi vào các hang động và đền chùa trên vùng dọc sông núi Tràng An. Chúng tôi cũng như những du khách được bố trí một cách trật tự cứ 4-5 người lên một thuyền nhỏ để chèo đi. Đoàn thuyền hàng trăm chiếc cứ nối đuôi nhau lướt trên sông với tiếng cười vui râm ran trong gió chiều lộng mát và cứ lần lượt tiến vào vùng hang động huyền ảo với không khí tưng bừng, rộn ràng như ngày hội…

Đoàn thuyền đưa du khách lần lượt chui qua 9 hang động như: hang Tối, hang Sáng, hang Nấu Rượu, hang Seo, hang Khống, hang Thần, hang Quy Hầu, hang Ba Giọt… rồi quay về theo một lối dòng sông hướng khác.

Cứ xem qua vài hang lại ghé vào thăm một ngôi đền hoặc chùa nhỏ bên sườn núi, sát bờ sông. Chỗ nào cũng đông người viếng thăm và tự nguyện bỏ tiền vào hòm công đức. Ở đây không có chuyện dân địa phương tranh dành nhau mua bán hàng quà hoặc cò mồi đặt mâm cỗ tế lễ làm mất trật tự như một số nơi khác. Mọi du khách rất yên tâm và hân hoan trong chuyến du ngoạn về vùng đất Văn hóa tâm linh Tràng An và Bái Đính ở Ninh Bình.

Đến 8 giờ tối cùng ngày, chúng tôi trở về Hà Nội bình yên, vui vẻ và lòng tràn đầy niềm xúc cảm về những gì đã tạo nên ấn tượng sâu đậm cho chuyến du ngoạn rất thoải mái, bình yên trong khung cảnh núi rừng, sông nước đầy mộng mơ và hy vọng. Thế là đoàn du lịch vùng Bái Đính –Tràng An đã kết thúc. Chúng tôi chào nhau tạm biệt với niềm lưu luyến, vấn vương rồi hẹn ngày gặp lại./.

                               Hà Nội ngày 5/4/2015.

                                             NHT